Leśny ogród ma w sobie coś wyjątkowego. Wysokie drzewa, miękkie światło przesączające się przez korony, zapach igliwia i naturalna cisza sprawiają, że nawet niewielka działka może przypominać miejsce wakacyjnego wypoczynku. Przez długi czas brakowało mi jednak przestrzeni, która pozwoliłaby naprawdę wykorzystać ten klimat. Rozwiązaniem okazał się drewniany taras – prosty, naturalny i dobrze wpisujący się w otoczenie.
Budowa tarasu była okazją nie tylko do powiększenia strefy wypoczynkowej, ale również do uporządkowania fragmentu ogrodu znajdującego się bezpośrednio przy domu. Szybko przekonałem się jednak, że wybór desek to dopiero początek. Znaczenie mają również konstrukcja, przygotowanie podłoża, zabezpieczenie drewna oraz sposób, w jaki taras zostanie połączony z resztą ogrodu.
W ogrodzie otoczonym drzewami trudno wyobrazić sobie bardziej naturalny materiał niż drewno. Kamienne płyty czy duża powierzchnia kostki brukowej mogłyby wyglądać zbyt ciężko, podczas gdy drewniane deski dobrze komponują się z pniami drzew, korą, paprociami i leśną roślinnością.
Drewno ma też przyjemny charakter użytkowy. Latem nie nagrzewa się tak mocno jak niektóre materiały mineralne, a chodzenie po nim boso jest znacznie przyjemniejsze.
Nie bez znaczenia była również możliwość późniejszych zmian. Drewniany taras stosunkowo łatwo można rozbudować, wymienić pojedynczą deskę albo zmienić jego charakter poprzez inne meble i dodatki.
Najpierw trzeba dobrze wybrać miejsce
W przypadku mojego ogrodu lokalizacja wydawała się oczywista – taras miał powstać bezpośrednio przy wyjściu z domu. Dopiero podczas dokładniejszego planowania zauważyłem jednak, jak wiele rzeczy trzeba uwzględnić.
Przede wszystkim obserwowałem, jak w ciągu dnia zmienia się nasłonecznienie. W leśnym ogrodzie światło zachowuje się inaczej niż na otwartej działce. Jedno miejsce może rano znajdować się w głębokim cieniu, a kilka godzin później być mocno nasłonecznione.
Warto również sprawdzić:
kierunek spływania wody po deszczu,
odległość od większych drzew,
przebieg korzeni,
dostęp do drzwi tarasowych,
możliwość ustawienia stołu i krzeseł,
położenie tarasu względem sąsiadów.
W moim przypadku szczególnie ważne było zachowanie kilku rosnących w pobliżu drzew. Zamiast podporządkowywać ogród tarasowi, postanowiłem dopasować taras do istniejącej zieleni.
Jak duży powinien być taras?
Na początku łatwo ulec pokusie zbudowania jak największej powierzchni. Szybko jednak doszedłem do wniosku, że w leśnym ogrodzie ogromna platforma niekoniecznie wyglądałaby dobrze.
Taras powinien być na tyle duży, aby wygodnie zmieściły się na nim meble, ale jednocześnie nie może zdominować całej przestrzeni.
Warto przed rozpoczęciem prac zaznaczyć planowany obrys za pomocą sznurka lub desek. Następnie można ustawić w tym miejscu krzesła i stół, żeby sprawdzić, ile rzeczywiście potrzeba przestrzeni.
Trzeba przy tym pamiętać nie tylko o powierzchni zajmowanej przez meble. Krzesło trzeba odsunąć od stołu, ktoś musi swobodnie przejść, a latem może pojawić się dodatkowy fotel, leżak lub donica.
Jakie drewno wybrać na taras?
To jedna z najważniejszych decyzji podczas całej inwestycji. Deski tarasowe przez cały rok są narażone na deszcz, wilgoć, śnieg, promieniowanie UV oraz zmiany temperatur.
Na rynku dostępne są zarówno rodzime gatunki drewna, jak i drewno egzotyczne.
Popularne rozwiązania to między innymi:
sosna,
świerk,
modrzew,
modrzew syberyjski,
drewno egzotyczne,
drewno poddane obróbce termicznej.
Tańsze gatunki mogą wymagać bardziej regularnej konserwacji. Droższe drewno bywa odporniejsze, ale nawet ono nie powinno być traktowane jako materiał całkowicie bezobsługowy.
W moim przypadku szczególnie ważny był naturalny wygląd. Nie zależało mi na idealnie jednolitych deskach. Sęki i delikatne różnice odcieni dobrze pasują do charakteru leśnego ogrodu.
Konstrukcja jest ważniejsza niż to, co widać
Gotowy taras oglądamy przede wszystkim od góry, dlatego łatwo skupić się wyłącznie na wyglądzie desek. Tymczasem o trwałości całej konstrukcji w ogromnej mierze decyduje to, co znajduje się pod nimi.
Legary powinny być stabilne i odpowiednio odizolowane od wilgotnego podłoża. Drewno nie powinno przez cały czas pozostawać w kontakcie z wodą.
Bardzo ważne jest również zachowanie odpowiedniej wentylacji pod tarasem. Wilgoć musi mieć możliwość odparowania.
W zależności od rodzaju terenu konstrukcja może być oparta między innymi na:
betonowych punktach fundamentowych,
bloczkach,
regulowanych wspornikach,
fundamentach punktowych,
specjalnych podstawach tarasowych.
W leśnym ogrodzie trzeba dodatkowo uwzględnić korzenie. Nie warto bez potrzeby wykonywać głębokich wykopów w bezpośrednim sąsiedztwie dużych drzew.
Spadek tarasu i odprowadzanie wody
Nawet najlepiej zabezpieczone drewno nie lubi długo stojącej wody. Dlatego konstrukcja tarasu powinna umożliwiać jej swobodny odpływ.
Niewielki spadek jest praktycznie niewidoczny podczas użytkowania, a może znacznie poprawić trwałość całej konstrukcji.
Między deskami trzeba również pozostawić odpowiednie szczeliny. Drewno pracuje pod wpływem wilgotności i temperatury, dlatego desek nie powinno się układać całkowicie na styk.
Szczeliny pomagają również odprowadzać wodę oraz drobne zanieczyszczenia.
Taras w lesie oznacza więcej sprzątania
To rzecz, z której warto zdawać sobie sprawę jeszcze przed rozpoczęciem budowy.
Pod drzewami na taras regularnie spadają:
liście,
igły,
drobne gałązki,
nasiona,
pyłki.
Po deszczu wilgotne liście mogą przyklejać się do desek, a w zacienionych miejscach mogą pojawiać się zielone naloty.
Nie jest to dla mnie wada, ponieważ taki taras od początku miał być częścią ogrodu, a nie sterylnym przedłużeniem salonu. Trzeba jednak liczyć się z regularnym zamiataniem oraz okresowym dokładnym myciem desek.
Jak zabezpieczyć drewniane deski?
Odpowiednie zabezpieczenie zależy przede wszystkim od gatunku drewna i zaleceń jego producenta.
W wielu przypadkach stosuje się olejowanie. Olej wnika w strukturę drewna i ogranicza jego podatność na wilgoć, jednocześnie podkreślając naturalny rysunek słojów.
Trzeba jednak pamiętać, że jest to zabieg wymagający okresowego powtarzania.
Drewno pozostawione bez odpowiedniej ochrony może z czasem zmienić kolor i pokryć się srebrzystą patyną. Nie każdemu to przeszkadza. W naturalnym ogrodzie taki efekt może wyglądać bardzo dobrze.
Jeżeli jednak zależy nam na zachowaniu pierwotnego odcienia, regularna pielęgnacja będzie konieczna.
Ile kosztuje budowa drewnianego tarasu?
Koszt może różnić się bardzo mocno w zależności od powierzchni, rodzaju desek i sposobu wykonania konstrukcji.
Do budżetu trzeba doliczyć nie tylko same deski, lecz również:
legary,
elementy montażowe,
fundamenty lub wsporniki,
środki do zabezpieczania drewna,
transport,
robociznę.
Przy większej inwestycji warto wcześniej określić maksymalny budżet i zachować dodatkową rezerwę na nieprzewidziane wydatki. Osoby planujące równocześnie kilka większych prac przy domu czasami porównują także różne sposoby ich finansowania, korzystając z serwisów takich jak Bebroker.pl, choć przy mniejszym tarasie często wystarczające okazuje się rozłożenie realizacji na kilka etapów.
Czy można zbudować taras samodzielnie?
Wiele zależy od doświadczenia oraz konstrukcji.
Prosty, niewysoki taras o regularnym kształcie może być ciekawym projektem dla osoby, która ma doświadczenie w pracach z drewnem. Trzeba jednak bardzo dokładnie wypoziomować konstrukcję i prawidłowo rozmieścić legary.
Znacznie trudniejsze są tarasy:
na dużym spadku,
wyniesione wysoko nad gruntem,
posiadające schody,
otaczające drzewa,
mające nietypowe kształty.
W takich przypadkach rozsądne może być skorzystanie z pomocy wykonawcy.
Nawet najlepsze deski nie uratują konstrukcji, która została niewłaściwie wykonana.
Jak urządzić taras w leśnym stylu?
Gdy podstawowe prace zostały zakończone, rozpoczęła się zdecydowanie przyjemniejsza część – urządzanie.
Nie chciałem wprowadzać zbyt wielu elementów. Otoczenie samo w sobie jest dekoracyjne, dlatego wystarczyło kilka prostych dodatków.
Na tarasie dobrze sprawdzają się:
Drewniane lub proste metalowe meble
Naturalne materiały dobrze komponują się z otoczeniem. Nie trzeba kupować całego zestawu. Czasem wystarczy stół, kilka wygodnych krzeseł oraz jedno miejsce do odpoczynku.
Donice
Na tarasie można ustawić kilka większych donic, ale warto wybierać rośliny pasujące do warunków świetlnych.
W moim przypadku najlepiej sprawdzają się rośliny dobrze tolerujące półcień.
Oświetlenie
Delikatne światło całkowicie zmienia charakter tarasu wieczorem. Zamiast bardzo mocnych lamp można zastosować kilka punktów świetlnych, girlandę albo niewielkie lampiony.
Tekstylia
Poduszki i pledy sprawiają, że drewniana przestrzeń staje się bardziej przytulna. Trzeba tylko pamiętać o chowaniu ich podczas deszczu.
Czy warto robić zadaszenie?
To jedno z pytań, nad którymi zastanawiałem się najdłużej.
Pełne zadaszenie chroni przed deszczem, ale może również dodatkowo zacienić wnętrze domu. W leśnym ogrodzie, gdzie światła i tak jest mniej niż na otwartej działce, ma to szczególne znaczenie.
Alternatywą może być:
duży parasol,
markiza,
pergola,
częściowe zadaszenie,
materiałowy żagiel.
Takie rozwiązania pozwalają korzystać z cienia wtedy, kiedy jest rzeczywiście potrzebny.
Taras powinien łączyć dom z ogrodem
Największą zmianą po budowie tarasu nie był wcale jego wygląd.
Zmienił się przede wszystkim sposób korzystania z ogrodu.
Wcześniej trzeba było świadomie wyjść z domu i przenieść się do ogrodowej części wypoczynkowej. Teraz wystarczy otworzyć drzwi tarasowe.
Poranna kawa, śniadanie, praca z laptopem czy wieczorne spotkanie przenoszą się na zewnątrz niemal automatycznie.
Taras stał się czymś pomiędzy domem a ogrodem – nie jest już wnętrzem, ale nie jest też całkowicie oddzieloną częścią działki.
Czy po czasie zrobiłbym coś inaczej?
Każda taka inwestycja uczy kilku rzeczy.
Przede wszystkim warto naprawdę długo zastanowić się nad powierzchnią. Kilkadziesiąt dodatkowych centymetrów może później zdecydować o tym, czy da się wygodnie odsunąć krzesło albo ustawić większy stół.
Nie oszczędzałbym również na konstrukcji znajdującej się pod deskami. Jej późniejsza naprawa może wymagać demontażu dużej części tarasu.
Warto też od początku zaplanować oświetlenie oraz dostęp do gniazdka elektrycznego. Dołożenie instalacji po zakończeniu wszystkich prac jest znacznie bardziej kłopotliwe.
Drewniany taras pasuje do leśnego ogrodu wyjątkowo dobrze
Po zakończeniu prac taras szybko przestał wyglądać jak nowy element dobudowany do domu. Drewno naturalnie połączyło się z otaczającą zielenią, a cała przestrzeń zaczęła sprawiać wrażenie, jakby była w tym miejscu od dawna.
To chyba największa zaleta takiego rozwiązania.
Drewniany taras wymaga trochę troski i regularnej pielęgnacji, ale w zamian daje bardzo przyjemną przestrzeń wypoczynkową. W leśnym ogrodzie staje się naturalnym miejscem do spędzania czasu – wystarczająco wygodnym, aby korzystać z niego codziennie, a jednocześnie na tyle prostym, żeby nie konkurował z najważniejszym elementem całej przestrzeni, czyli otaczającą przyrodą.
